بلا بارتوک آهنگساز برجسته مجارستانی، یکی از مهمترین موسیقیدانان قرن بیستم می باشد. او به همراه دوست و همکارش زولتان کودالی (Zoltán Kodály) دیگر آهنگساز بزرگ مجار، موسیقی شناسی فرهنگی– اتنوموزیکولوژی (ethnomusicology) را گسترش داد. موسیقی او از ملودیها، مقامها و بافت ریتمهای موسیقی مجار و انواع دیگر موسیقی سنتی نیرو گرفته که او آنرا با تاثیری که از موسیقیدانان معاصرش پذیرفته، ترکیب و سبکی متمایز و منحصر به خویش را خلق کرده است. بارتوک در امپراطوری بزرگ آسترو- مجارستان (Austro-Hungarian) بزرگ شد که بعد از جنگ جهانی اول بر اساس عهدنامه تریونون (Trianon) از مجارستان جدا شد...
از سالیان دور تا کنون، آواز ،موسیقی و رقص بخش بزرگی از زندگی و فرهنگ بومیان استرالیا بوده است. به طوری که نغمه ها و موسیقی های مختلف و متنوعی برای مناسبتها و موقعیت های متفاوت وجود داشته است؛ مانند آوازها و موسیقی های مربوط به شکار، آواز های مربوط به خاکسپاری مردگان و در نهایت موسیقی و نغمه های قدیمی تر و آوازهایی درباره طبیعت ،حیوانات ،فصلها، اسطوره و حتی آوازهایی با مضمون افسانه های آفرینش. موسیقی بومی استرالیا مانند دریچه ایی برای شناخت قانون و الگوی نامعلوم طبیعت است. در توصیفی دقیق تر هنر بومی استرالیا، روشی برای کسب دانش نسبت به طبیعت و قوانین آن بوده است. برای اثبات این مساله می توان از نواختن سازی استرالیایی به نام دیجیریدو ،یا فلوت چوبی بلند ، که یکی از قدیمی ترین سازهای جهان است ،یاد کرد. طبق آنچه آورده اند بومیان به دامان طبیعت می رفتند و نه تنها به صدای حیوانات ، بلکه به نوای پر زدن پرندگان و صدای قدمها بر روی زمین نیز گوش میدادند. آنها به صدای باد ،طوفان ،خش خش برگها و جریان آب گوش فرا می دادند. تمامی این صداها با دقت هرچه تمام تر به وسیله ساز دیجیریدو نواخته می شد. بومیان با شنیدن این صداها به همدلی با طبیعت میپرداختند که به تقلیدی از آن نیز منجر می شد...
پرتو هوشمندراد برندۀ یک جایزۀ معتبر از «انجمن ملی جغرافیا» (National Geographic Society) در آمریکا، برای پیگیری کار پژوهشی و پاسداری از میراث فرهنگی کُرد های اهل حق در منطقه گوران شده است. هوشمندراد دکترای خود را از دانشگاه کالیفرنیا در برکلی دریافت کرده و پژوهش های گسترده ای درباره میراث فرهنگی اهل حق (یارسان) انجام داده است. عنوان پایان نامۀ دکترای او «اجرای ایمان: موسیقی مقدس کُردهای اهل حق منطقۀ گوران » است که سفارش آن از طریق انتشارات جهانی میکروفیلم دانشگاهی (یو.ام.آی) امکان پذیر است.
به عنوان یک پژوهشگر و نوازنده، تخصص او در موسیقی اهل حق منطقۀ گوران و موسیقی کلاسیک ایرانی است. او برندۀ جوایز گوناگونی برای پژوهش در این زمینه ها شده است که از آن میان باید به جوایز آلفرد هرتس، آندرو ملون، کنگره ملی کُرد، جایزۀ پژوهشی علوم انسانی، جایزۀ الفلاح از مرکز پژوهش های خاورمیانۀ دانشگاه کالیفرنیا در برکلی، و جایزه دانشکدۀ موسیقی در دانشگاه برکلی اشاره کرد. [پرتو هوشمند راد در حال حاضر به عنوان سرپرستِ آکادمیکی پژوهش و امور اجرائی "مؤسسۀ فرهنگ های جهان" و استادِ مدرّس، در دانشگاه کالیفرنیا، در مِرسِد، مشغول فعالیت است.] ...
جان بلکینگ(John Anthony Randall Blacking)به عنوان یک چهره ای اصلی در رشته انسان شناسی موسیقی (ethnomusicology) در جهان شناخته شده است. او به عنوان یک انسان شناس، نزد مایر فورتس (Meyer Fortes) آموزش دید (1950-1953) و بعدها به عنوان یک انسان شناس موسیقی تحت تعلیم آندره شفنر(Andrè Schaeffner) قرار گرفت و در تأسیس رشته علمی انسان شناسی موسیقی نقشی بسیار مهم ایفا کرد.
پروفسور برونو نتل (Bruno Nettle) استاد بازنشته انسان شناسی و موسیقی در مدرسه موسیقی دانشگاه ایلینویز/ آمریکا از متخصصان موسیقی ایرانی به شمار می رود. گرچه پروفسور نتل خود را تا اندازه ای انسان شناس می داند، وی را باید در مرز میان یک موسیقی شناس محض و یک انسان شناسی موسیقی دانست. نتل پس از آنکه مدرک کارشناسی خود را در رشته موسیقی کسب کرد، در مقطع کارشناسی ارشد به تحصیل موسیقی و نیز کتابداری در دانشگاه ایندیانا و میشبگان / آمریکا مشغول شد...
ناصر فکوهی
انسان همچون سایر موجودات زنده دارای یک نظام ارتباطی است که به وسیله آن می تواند با همنوعان خود و با سایر موجودان ارتباط یرقرار کند. این نظام، از زبان تکلم شده بسیار فراتر می رود، زیرا بنا بر برآوردهای گوناگون و مفهوم و تعریفی که به زبان داده می شود
سنت و تحول در موسیقی ایرانی توسط ژان دورینگ در دهه 50 ه.ش، به
عنوان رساله دکتری وی تألیف یافت. بنا به گفته وی « یکی از اهداف این کتاب
نشان دادن چگونگی تحول موسیقی سنتی است و این که موسیقی سنتی چگونه تغییر
می یابد و چگونه گاهی تضعیف می شود و اجزاء آن از بین می رود.»
از زمان تألیف این کتاب چیزی حدود 35 سال می گذرد و در طی این زمان بسیاری
چیز ها تغییر کرده است و به نظر خود دورینگ: «تاریخ موسیقی ایرانی ورق
خورده است و کار وی نمی تواند دقیقاً بازتاب واقعیت حاضر باشد.» از این رو
این رساله چند بار توسط وی مورد بازخوانی قرار گرفت و تصحیحات و توضیحاتی
به آن افزوده و یا برخی عبارات زیادی حذف شد. این کتاب متشکل از یک پیشگفتار، مقدمه، چهار بخش اصلی و نهایتاً جمع
بندی و فهرست منابع است....
دورینگ (Jean During) زاده ۱۹۴۷ میلادی، موسیقیدان و خاورشناس، مدیر بخش تحقیقات در مرکز ملی در پاریس است.وی سالیان متمادی از عمر خود را صرف تحقیق و شناخت فرهنگ و موسیقی ملل شرق، بخصوص ایران، آسیای میانه، افغانستان و آذربایجان کردهاست. دورینگ از کارشناسان انگشت شمار موسیقی ایرانی در سطح جهان است و تألیفات متعددی در این زمینه دارد.
پروفسور استفن بلام (Stephen Blum) استاد موسیقی دانشگاه شهری نیویورک از جمله دانشمندانی است که درباره موسیقی ایرانی به طور وسیع به تحقیق و مطالعه پرداخته و در این مسیر به پژوهش های قابل توجهی درباره ابعاد انسان شناختی موسیقی ایرانی دست یازیده است. پروفسور بلام در سال 1964 از اوربین کالج / آمریکا لیسانس موسیقی گرفت و در سال 1972 دکترای خود را در رشته موسیقی از دانشگاه ایلینوی / آمریکا دریافت داشت.
چهارشنبه پنجم دی ماه سال 1386، نشستی در گروه علمی- تخصصی مطالعات
انسانشناسی فرهنگی انجمن جامعهشناسی ایران برگزار شد که موضوع آن
"قومشناسی موسیقی و انسانشناسی" بود و طی آن، دکتر محسن حجاریان،
موسیقیشناس و اتنوموزیکولوگ سرشناس ایرانی به سخنرانی پرداخت.
وی در آغاز بحث خود، قومشناسی موسیقی (اتنوموزیکولوژی) را رشتهای علمی
معرفی کرد که در آن موسیقی به عنوان یکیاز عناصر جوامع و گروههای انسانی
مورد مطالعه قرار میگیرد. به گفته او، این حوزه علمی در سال 1885،یعنی
تنها 35سال بعد از ظهور علم جامعهشناسی، شروع بهفعالیت کرده ولی در عین
حال، در حوزهنظری کاملا متاثر از رشتههایی مانندجامعهشناسی، انسانشناسی
و زبانشناسی بوده و هیچگاه نظریه مستقلی نداشتهاست....