ساسان فاطمی، محقق و پژوهشگر موسیقی و استاد موسیقی دانشگاه تهران، در سال 1337 متولد شد. وی در پاریس به تحصیل موسیقی پرداخت و دکترای اتنوموزیکولوژی (قومموسیقیشناسی) را از دانشگاه پاریس دریافت کرد. حوزههای تحقیق وی ریتم کودکانه، موسیقیهای مردمی ایران، آسیای میانه و جمهوری آذربایجان (شهری و روستایی)، تقسیمبندی موسیقیها (کلاسیک و مردمی)، موسیقی و جشن را شامل میشود. از جمله آثار وی میتوان به کتابهای« موسیقی و زندگی موسیقایی مازندران» (انتشارات ماهور)، «مسئلهی تغییرات» (ماهور 1381) و «ریتم کودکانه در ایران، پژوهشی پیرامون وزن شعر عامیانه فارسی» (ماهور 1382)؛ اشاره کرد. وی استادیار گروه موسیقی دانشگاه تهران، عضو انجمن اتنوموزیکولوگهای فرانسه، عضو هیئت تحریریه فصلنامه موسیقی ماهور و نامه انسانشناسی، عضو گروه واژهگزینی موسیقی فرهنگستان ادب و زبان فارسی، داور جشنواره موسیقی نواحی ایران در چندین دوره، عضو هیات مدیره خانه موسیقی و رئیس کانون پژوهشگران و نویسندگان خانه موسیقی در دو دوره کاری بوده است.
تحصيلات
- اخذ مدرك دكتراي اتنوموزيكولوژي از دانشگاه پاريس 10، نانتر، فرانسه، در سال 2005/1384 با درجهي Très Honorable avec félicitations du jury. موضوع پاياننامه:
La musique légère urbaine dans la culture iranienne, réflexions sur les notions de classique et populaire.
موسيقي سبك شهري در فرهنگ ايراني، بحثي پيرامون دوگانه كلاسيك/مردمي. استاد راهنما: پرفسور ژان دورينگ.
- اخذ مدرك DEA، معادل كارشناسي ارشد، در رشتهي مردمشناسي و جامعهشناسي تطبيقي (با گرايش اتنوموزيكولوژي)، از دانشگاه پاريس 10، نانتر، فرانسه، در سال 1998/1377. موضوع پاياننامه:
Rythmique enfantine et métrique poétique populaire en Iran.
ريتم كودكانه و وزن شعر عاميانه در ايران. استاد راهنما: برنار لرتا-ژكب، استاد مشاور: كريستف بالايي.
- اخذ مدرك MAITRISE، معادل كارشناسي، در رشتهي مردمشناسي (با گرايش اتنوموزيكولوژي) با درجهي "خيلي خوب" Très Bien)) از دانشگاه پاريس 10، نانتر، فرانسه، در سال 1997/1376. موضوع پاياننامه:
La musique et la vie musicale du Mâzandarân, le problème du changement.
موسيقي و زندگي موسيقايي مازندران، مسئلهی تغييرات. استاد راهنما: پرفسور ژان دورينگ.
- اخذ مدرك LICENCE، در رشتهي مردم شناسي (با گرايش اتنوموزيكولوژي)، از دانشگاه پاريس 10، نانتر، فرانسه، در سال 1995/1374.
- اخذ مدرك DEUG، معادل كارداني، در رشتهي موسيقي، از داشگاه پاريس 8، سن دني، فرانسه، در سال 1994/1373.
- اخذ مدرك كارشناسي مهندسي مكانيك، از دانشگاه علم و صنعت ايران، در سال 1365.
فعاليتهاي حرفهاي و عضويت در مراكز و مؤسسات مختلف
- عضو هيئت علمي گروه موسيقي دانشكدهي هنرهاي زيباي دانشگاه تهران (از سال 1382، رتبهی استادیاری از سال 1385).
- عضو انجمن قومموسيقيشناسي فرانسه، Société Française d'Ethnomusicologie (SFE)، از سال 1998.
- عضو انجمن انسان شناسي ايران (ز سال 1382).
- عضو هيئت تحريريهي فصلنامهي موسيقي ماهور (از سال 1381).
- عضو هيئت تحريريهي نامه انسان شناسي (از سال 1382).
- عضو گروه واژهگزيني موسيقي فرهنگستان ادب و زبان (از سال 1379).
- رئيس هيئت مديرهي كانون پژوهشگران خانه موسيقي، در سال 1382، 1385 و عضو همين هيئت مديره در سالهاي 1381، 1382 و 1385 و عضو هیئت مدیرهی خانهی موسیقی از سال 1386.
- عضو شورای راهبردی موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (از پاییز 1385).
همایشهای بینالمللی
1. سمينار بينالمللي گسترش فرهنگ موسيقايي سنتي در آسياي ميانه و ايران در دوشنبه، در سال 1378. موضوع سخنرانی: "دوگانهي كلاسيك/مردمي در موسيقي ايران و آسياي ميانه".
2. كنفرانس بينالمللي بررسي موسيقي خراسان و ماوراءالنهر، بهعنوان رئيس پنل و سخنران، موضوع سخنراني: “موسيقي و جشن در ماوراءالنهر”. برگزاركنندگان: معاونت پژوهشي فرهنگستان هنر، موزهي هنرهاي معاصر تهران و بنياد ايرانشناسي. 13 و 14 ديماه 1384.
3. همايش بينالمللي علامه قطبالدين شيرازي، برگزارشده توسط فرهنگستان هنر و بنياد فارسشناسي و مركز فرهنگيهنري صبا، بهعنوان رئيس پنل “بررسي آثار موسيقي جهان اسلام”، در دوم خرداد 1385.
4. کنگرهی بینالمللی مطالعات قرون وسطی (International Medieval Congress)، 10 تا 13 ژوئیهی 2006، دانشگاه لیدز، انگلستان (برگزارکننده: Institute for Medieval Studies). موضوع سخنرانی: «Music and Gender in Safavid Persia».
5. کنفرانس بینالمللی Crossroads Conference، 20 تا 23 ژوئیهی 2006، دانشگاه بیلگی، استانبول، ترکیه (برگزارکننده: Association for Cultural Studies). موضوع سخنرانی: «Tehran’s Motrebs and Cultural Change».
6. ششمین دوسالانهی مطالعات ایرانشناسی (The Sixth Biennial of Iranian Studies)، 3 تا 5 اوت 2006، دانشگاه SOAS، لندن، انگلستان (برگزارکننده: International Society for Iranian Studies). موضوع سخنرانی: «Ghazal khani and Gardankolofts : A Social Study of a Musical Genre».
كتابها
1. موسيقي و زندگي موسيقايي در مازندران، مسئلهي تغييرات، تهران: ماهور (1381).
2. ريتم كودكانه در ايران: پژوهشي پيرامون وزن شعر عاميانهی فارسي. تهران: ماهور (1382).
3. مبانی نظری موسیقی ایرانی. با همکاری حسین علیزاده، هومان اسعدی، مینا افتاده، مصطفیکمال پورتراب، علی بیانی. تهران: مرکز گسترش آموزشهای هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (1385).
4. ترجمهی رساله در بیان موسیقی شرقی و مقایسهی آن با موسیقی اروپایی. نوشتهی شارل فنتن. تهران: فرهنگستان هنر (1385).
برخی مقالات (از میان حدود 60 مقاله)
1. "موسيقي قدسي در گواتي و سماع". فصلنامه هنر. تابستان 1378، شماره 40.
8- Le chanteur silencieux, un aperçu de la vie musicale en Iran, CEMOTI, 2000/29: 321-333.
2. "مطربها از صفويه تا مشروطيت". فصلنامهي موسيقي ماهور. تابستان و پائيز 1380، شماره هاي 12 و 13.
3. "لوطيها و موسيقي". فصلنامهي موسيقي ماهور. تابستان 1381، شماره 16.
4. “شكل گيري روحوضي و تحول سنت مطربي". فصلنامهي موسيقي ماهور. زمستان 1381، شماره 18.
5. “نگاهي گذرا به پيدايش و رشد موسيقي مردمپسند ايران، از ابتدا تا سال 1357". فصلنامهي موسيقي ماهور. زمستان 1382، شماره 22.
6. “موسيقي و جشن در فرهنگهاي ايراني: بررسي نمونههايي از ايران، آسياي ميانه، قفقاز و افغانستان". نامه انسان شناسي. پاييز و زمستان 1381، دوره اول، شماره دوم (تاريخ انتشار: بهمن 1382).
25. “Music, Festivity, and Gender in Iran From the Qajar to the Early Pahlavi period », Iranian Studies, volume 38, number 3, September 2005 : 399-416.
7. «ناهنجاریهای پژوهش موسیقی در ایران»، فصلنامهی موسیقی ماهور. شمارهی 32 / تابستان 1385: 95-107.
منابع:
همشهری و رزومه شخصی
